Producenci ekologicznych warzyw
Coraz większe zapotrzebowanie na dobre jakościowo i zdrowe produkty pochodzące z upraw ekologicznych powoduje, że producenci warzyw, a szczególnie ci prowadzący małe gospodarstwa decydują się na prowadzenie produkcji metodami ekologicznymi.
Na przestrzeni ostatniego dziesięciolecia liczba gospodarstw ekologicznych wzrosła ponad dziesięciokrotnie, w podobnym stopniu wzrosła również powierzchnia upraw ekologicznych.
W roku 2010 było w Polsce prawie 2800 gospodarstw produkujących warzywa metodami ekologicznymi. Powierzchnia upraw warzyw z certyfikatem wynosiła prawie 1900ha, natomiast ponad 1700ha było w fazie przestawiania na produkcje ekologiczną.
Liczby te świadczą o ogromnym zainteresowaniu producentów warzyw takim rodzajem produkcji.
Zgłoszenia o chęci podjęcia produkcji ekologicznej należy zgłaszać do Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, właściwego dla miejsca prowadzenia działalności na specjalnym formularzu. Zgłoszenie to należy również złożyć do wybranej jednostki certyfikującej. Jednostek certyfikujących rolnictwo ekologiczne w naszym kraju jest dziesięć. Pełna lista tych jednostek dostępna jest na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Podjęcie decyzji o przystąpieniu do systemu rolnictwa ekologicznego jest zobowiązaniem do poddania gospodarstwa kontroli oraz przestrzegania rygorów produkcji ekologicznej. Gospodarstwa kontrolowane są przez inspektorów jednostek certyfikujących przynajmniej jeden raz w roku. Kontroli podlegają wszystkie użytki rolne, budynki, magazyny, przechowalnie oraz dokumentacja produkcji, w tym dowody zakupu środków produkcji.
Na podstawie złożonych dokumentów i po dokonaniu opłaty za kontrolę gospodarstwo jest rejestrowane w systemie rolnictwa ekologicznego. W tym momencie gospodarstwo otrzymuje zaświadczenie niezbędne do ubiegania się o dotacje. Po dwóch latach gospodarowania ekologicznego, a w przypadku roślin wieloletnich (rabarbar, szparagi) po trzech latach, gospodarstwo otrzymuje już certyfikat, który umożliwia producentowi otrzymanie dotacji i daje prawo oznaczenia produktów jako ekologiczne. Certyfikat taki ważny jest przez rok. Po roku gospodarstwo jest poddawane ponownej kontroli i jeśli spełnia wszelkie kryteria certyfikat jest przedłużany o kolejny rok. Wszystkie kontrole gospodarstw są płatne.
Producenci przestawiający gospodarstwa na ekologiczne oraz prowadzący już działalność ekologiczną mogą się ubiegać o dopłaty do kosztów kontroli. Dopłaty te przysługują jednak tylko wtedy, gdy kontrola wypadnie pozytywnie. Koszty kontroli są zależne od wielkości gospodarstwa.
Oprócz dopłaty do kontroli producenci ekologiczni mogą również składać w nioski o dopłaty do powierzchni upraw ekologicznych. Dopłaty te mogą otrzymać zarówno producenci posiadający ważne certyfikaty, jak i będący w fazie przestawiania na produkcję ekologiczną. Gospodarstwa produkujące warzywa i posiadające ważny certyfikat otrzymają dopłatę w wysokości 940zł/ha, w fazie przestawiania dopłata ta jest nieco wyższa i wynosi 980zł/ha. Przy dużych powierzchniach powyżej 100ha dopłaty naliczane są inaczej.
Źródło: www.rolnictwoekologiczne.org.pl, www.ijhar-s.gov.pl
Grzegorz Świerek